The Great Good Place. Notatki [2]

No to zabieramy się za rozdział 1, czyli "Problem miejsca w Ameryce". Nie jest on jakoś specjalnie odkrywczy. Oldenburg opisuje w nim specyfikę amerykańskiej urbanistyki: osiedla domów jednorodzinnych, gdzie nikt nigdzie nie chodzi pieszo, ludzie się nie znają i nie ma się gdzie spotykać. Wspomina o nudzie. Ale moim zdaniem dziś analizę tę trzeba byłoby mocno uaktualnić o elementy takie jak Internet, media społecznościowe, różne aplikacje. Poniżej kilka ciekawszych fragmentów.

• Reklama, w swojej ideologii i skutkach, jest wrogiem nieformalnego życia publicznego. Rodzi alienację. Przekonuje ludzi, że dobre życie można kupić na własność. W miejsce wspólnej koleżeńskości ludzi, którzy widzą w sobie równych, ideologia reklamy podstawia rywalizacyjne zdobywanie dóbr. To różnica między kochaniem ludzi za to, kim są, a zazdroszczeniem im tego, co posiadają.

• Wobec braku odpowiedniego istniejącego terminu wprowadzamy własny: odtąd pojęcie trzecie miejsce będzie używane na określenie tego, co nazywaliśmy „kluczowymi przestrzeniami nieformalnego życia publicznego”. Trzecie miejsce to ogólne określenie wielkiej rozmaitości miejsc publicznych, które goszczą regularne, dobrowolne, nieformalne i radośnie wyczekiwane spotkania jednostek, wykraczające poza sferę domu i pracy. [tutaj znów podkreślona nieformalność]

• Przed erą przemysłową pierwsze i drugie miejsce stanowiły jedność. Uprzemysłowienie odseparowało miejsce pracy od miejsca zamieszkania, wyprowadzając pracę produkcyjną z domu i czyniąc ją odległą od życia rodzinnego pod względem dystansu, moralności i ducha. To, co dziś nazywamy trzecim miejscem, istniało długo przed tym podziałem, zatem nasz termin stanowi ustępstwo na rzecz przemożnych skutków rewolucji przemysłowej i jej podziału życia na sferę prywatną i publiczną.

• Amerykanie stają dziś w obliczu sytuacji, przed którą ostrzegał nas stary, szorstki arcykonserwatysta Edmund Burke, mówiąc, że więzi społeczności zrywa się ze sporym ryzykiem, gdyż niełatwo je zastąpić.